Rak szyjki macicy rozwija się zazwyczaj przez wiele lat, a jego główną przyczyną jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) wysokiego ryzyka. Regularne badania przesiewowe pozwalają wykryć zakażenie lub niepokojące zmiany na wczesnym etapie, zanim pojawią się objawy.
Nowoczesny test HPV HR i cytologia płynna
W ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy kobiety w wieku 25-64 lat mogą skorzystać z dwóch ścieżek badań. Pierwsza to tradycyjna cytologia, wykonywana co 3 lata. Druga, nowa metoda, opiera się na teście HPV HR z genotypowaniem. Badanie wykrywa DNA lub RNA wirusa HPV o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie pobranym z szyjki macicy. Test wykonuje się co 5 lat.
Jeżeli wynik testu HPV HR okaże się dodatni, z tego samego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC). Nie ma więc potrzeby ponownego pobierania wymazu. Nowa metoda jest zgodna ze światowymi standardami profilaktyki i pozwala wcześniej wykryć zakażenie wirusem HPV, które może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy.
Kto może skorzystać z programu?
Program jest skierowany do kobiet w wieku 25-64 lata, które w ciągu ostatnich 3 lat nie miały wykonanej cytologii w ramach NFZ.
W zależności od wybranej ścieżki można wykonać:
- klasyczną cytologię – co 3 lata,
- test HPV HR z genotypowaniem – co 5 lat.
Warto pamiętać, że także kobiety młodsze i starsze mogą bezpłatnie wykonać klasyczną cytologię poza programem profilaktycznym – bez skierowania, w gabinecie ginekologicznym mającym umowę z NFZ.
Co dzieje się po badaniu?
Jeśli wynik badania będzie ujemny, lekarz zaleci kolejne badanie profilaktyczne po 3 lub 5 latach, a w uzasadnionych przypadkach – po 12 miesiącach. Przy dodatnim wyniku testu HPV HR lekarz zleci wykonanie cytologii płynnej z tego samego materiału. Jeśli cytologia nie wykaże nieprawidłowości, lekarz zaleci powtórzenie badania po 12 miesiącach. W przypadku wykrycia zmian dysplastycznych skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę – kolposkopię lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Jeśli badania potwierdzą raka szyjki macicy lub inne schorzenie, skieruje ją na dalszą diagnostykę albo leczenie specjalistyczne.
Gdzie można wykonać badanie?
Badania w ramach programu są dostępne bezpłatnie i bez skierowania w gabinetach ginekologicznych oraz u położnych POZ, które mają umowę z NFZ na realizację programu.
- W każdym gabinecie ginekologicznym i u położnej POZ, która ma umowę z NFZ na prowadzenie programu.
- Listę gabinetów znajdziesz pod adresem: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/ProgramyProfilaktyczne
- Możesz też zadzwonić na bezpłatną infolinię NFZ pod numer 800 190 590.
Nie czekaj na objawy
Rak szyjki macicy może rozwijać się długo bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważne są regularne badania profilaktyczne. Nowoczesny test HPV HR oraz cytologia płynna pozwalają skuteczniej wykrywać zagrożenie na wczesnym etapie i odpowiednio szybko rozpocząć dalszą diagnostykę. Sprawdź, czy kwalifikujesz się do programu i wykonaj badanie – profilaktyka może uratować życie.