
Po agresji niemieckiej i sowieckiej we wrześniu 1939 roku państwo polskie zeszło do konspiracji. Polacy odtworzyli w podziemiu struktury władzy cywilnej oraz siły zbrojne. Na mocy rozkazu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych generała Władysława Sikorskiego 14 lutego 1942 roku utworzono Armię Krajową. Organizacja od początku stawiała sobie za cel walkę o odzyskanie niepodległości i zrzeszała kilkaset tysięcy żołnierzy. Dowództwo AK przygotowało i przeprowadziło Powstanie Warszawskie w 1944 roku, podczas którego przez 63 dni oddziały Polskiego Państwa Podziemnego walczyły o wyzwolenie stolicy. Historycy uznają AK za największe i najlepiej zorganizowane podziemne wojsko działające w okupowanej Europie. Generał Leopold Okulicki „Niedźwiadek” 19 stycznia 1945 roku wydał rozkaz rozwiązujący Armię Krajową i zakończył jej działalność.
Struktury AK działały również na terenie Bełchatowa. W działalność konspiracyjną angażowali się m.in. Mieczysław Mycke, Franciszek Zochniak ps. „Medyk”, Eugeniusz Szubert ps. „Krępy” oraz Jan Krakowiak ps. „Kruk”. Niemcy 7 marca 1942 roku zamordowali czterech członków Armii Krajowej „rejonu Bełchatów” – Tadeusza Kowalczyka, Jana Szelągowskiego, Jana Tyszkę oraz Zygmunta Kulika. W miejscu egzekucji trzech z nich, na terenie przy I LO im. W. Broniewskiego, umieszczono natomiast tablicę upamiętniającą te tragiczne wydarzenia.
Najwyższą ofiarę za walkę o wolność Polski ponieśli także inni bełchatowscy żołnierze AK: Eugeniusz Janusz, Seweryn Szwerkold i Jadwiga Szabrańska. Niemcy wywieźli ich do obozów koncentracyjnych, z których już nie wrócili. Z rąk hitlerowców zginęli również Stanisław Grabarczyk, Lucjan Buca, Bartłomiej Pieniążek, Bolesław Koprowski, Marian Grzybowski, Czesław Grzybowski, Konstanty Sztajnert oraz Tadeusz Adamowicz. Ich nazwiska znalazły się na pomniku „Pamięci Bełchatowian” przy kościele pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Mogiła zbiorowa pomordowanych żołnierzy Armii Krajowej znajduje się na bełchatowskim cmentarzu przy al. Włókniarzy.
W 84. rocznicę powstania Armii Krajowej pod pomnikiem żołnierzy AK oraz na mogile Franciszka Zochniaka złożone zostały kwiaty. W ten sposób oddano hołd bohaterom podziemia niepodległościowego.

